معنی کردگار در یک بیت شاهنامه فردوسی

by mfmonfared

images

Kerdegar

،سلام دوستان و سروران گرانمایه
 در نشست پیشین، دکتر جواد مولایی نازنین موضوعی را مطرح کردند که زمان برای گفتگو درباره آن بسنده نبود. از آن رو که پرسش ایشان پرسشی به ظاهر ساده و در باطن هوشمندانه و اندیشه برانگیز بود، ذهن مرا رها نکرد. در جستجوهایم نتوانستم مقاله ای بیابم که به روشنی تفاوت های معنایی کردگار، پروردگار، آفریدگار و واژهای همانند آن را توضیح دهد، ترجیح دادم مقاله ای را که به شرح معنای کردگار در بیتی از شاهنامه پرداخته است، تقدیم شما کنم. این مقاله اگر چه به تمامی واژگان مورد نظر نپرداخته است و تنها به معنای واژه کردگار آن هم در بیتی ویژه توجه دارد، ولی در بخش پایانی مقاله که به نتیجه گیری اختصاص دارد، عباراتی آمده است که گمان می
کند می تواند نکته کانونی هرگونه توضیح درباره معانی مختلف واژگان شاهنامه باشد. آن عبارات را عینا می آورم
 با توجه  به هنر فردوسي، در بكار گيري واژه ها و همچنين آسان نماييِ ظاهري متن شاهنامه و روشن بودن معناي بيشتر ابيات آن، و زمينة روايي شاهنامه و شعر حماسي، سبب بدون تأممی شود خواننده و پژوهنده شاهنامه بدون تامل در برخي از واژه ها، سير خواندن خود را پي بگيـرد. اين مقاله نشان داده است كه شايد سادهترين واژه ها از ديد حكيم   طوس در معنـايي غيـر از برداشت خواننده بكار رفته باشد يا در همـان زمـان فردوسـي نيـز معنـاي آنهـا در معـرض فراموشی بوده اند.
به دیگر سخن، در یافت معانی واژگان به ظاهر ساده شاهنامه هرگز نمی توان رویکرد لعتنامه ای را به کار بست و به نتیجه در خور پذیرش دست یافت. حتی در مورد واژگانی که به ظاهر معنای روشنی دارند، نباید ساده انگاری کرد و موارد متعددی چون زمینه به کار گیری واژه در بافت متنی یا حتی اشارات بینامتنی و فرامتنی، سبک وسیاق خاص فردوسی در به کارگیری واژه ها، معانی ابعاد تاریخی یا « در زمانی» واژه ها و حتی معانی رایج واژه در زمان شاعر و فراموش شده در زمان های بعد را از نظر دورداشت
با ارادت بسیار
مهدی منفرد